 Ile waży Ziemia
SYGNAŁY - ILE WAŻY ZIEMIA?
Nowe pomiary u¶ci¶liły warto¶ć stałej grawitacyjnej i masę naszej planety.
Stała grawitacyjna, oprócz stałej Plancka i prędko¶ci ¶wiatła, to jedna z najważniejszych warto¶ci stałych w fizyce. Dzięki niej potrafimy precyzyjnie obliczać m.in. masy planet i parametry ich orbit. Dlatego od dawna naukowcy staraj± się zmierzyć j± możliwie jak najdokładniej.
Pierwszy zrobił to 200 lat temu Henry Cavendish, używaj±c do tego celu mechanizmu zwanego wag± skręceń. Pomimo czasu, który upłyn±ł od tamtej pory, do dzi¶ nie wymy¶lono lepszego sposobu tego pomiaru. Waga skręceń wzbogaciła się o sterowanie komputerowe i lasery, ale istota jej działania pozostała taka sama.
W ostatnim dziesięcioleciu nowe pomiary stałej grawitacyjnej, oznaczanej liter± G, wprowadziły spore zamieszanie. Okazało się, że warto¶ci uzyskane za pomoc± superdokładnych metod w rozmaitych laboratoriach, bardzo się różni±. Powszechnie przyjmowana warto¶ć stałej G z 1987 roku stopniowo traciła sw± wiarygodno¶ć. Jak podał amerykański Narodowy Instytut Standardów, w 1999 roku bł±d pomiaru stałej grawitacyjnej był 12 razy większy niż w 1987 roku.
Na ratunek kolejny raz przyszła unowocze¶niona waga skręceń.
Jens Gundlach i Stephen Merkowitz z Uniwersytetu Waszyngtońskiego zmierzyli warto¶ć G z niespotykan± dot±d precyzj±, o czym poinformowali 1 maja 2000 roku na zjeĽdzie American Physical Society.
Nowa warto¶ć stałej grawitacyjnej wynosi 6.674215 (± 0.000092) x 10-11 m3 kg-1 s-2.
Pozwala to u¶ci¶lić masę naszej planety, która ma teraz około 5.972 x 1021 ton, a więc o 8 kwadrylionów mniej, niż ostatnio podawały Ľródła.
|
