 Doświadczenie Francka-Hertza
Doświadczenie wykonane w 1913 roku przez dwóch niemieckich fizyków, które po raz pierwszy wykazało istnienie wzbudzonych stanów atomów o nieciągłych wartościach energii. Doświadczenie polegało na przepuszczeniu prądu przez trójelektrodową lampę składającą się z anody, katody i siatki. Przy tym źródła prądu były tak podłączone, że stałe napięcie między siatką a anodą miało własności hamujące dla elektronów przyspieszanych na drodze od katody do siatki. Przy zwiększaniu napięcia przyspieszającego między katodą i siatką okazało się, że prąd płynący przez rozrzedzony gaz w lampie wykazywał szereg maksimów i minimów. Na gruncie fizyki klasycznej efektu tego nie można było wyjaśnić. Istnienie nieciągłych poziomów energetycznych w atomach gazu tłumaczy minima prądu I (V) w taki sposób, że przy pewnej wartości napięcia elektrony przyspieszone uzyskują energię równą różnicy energii między pierwszym poziomem w atomie a poziomem podstawowym. Są one zatem w stanie wzbudzić atom tracąc same energie, co przejawia się spadkiem natężenia prądu płynącego przez lampę (obserwowane minimum funkcji I (V)).
Doświadczenie Frensela
Doświadczenie wykonane w 1815 roku przez Augustina J. Frensela, polegające na interferencji światła odbitego od dwóch zwierciadeł (zwierciadła Fresnela) ustawionych względem siebie pod pewnym kątem (bardzo bliskim 180o). Wynik doświadczenia był jednym z dowodów na falową naturę światła.
Doświadczenie Lauego
Doświadczenie wykonane w 1912 roku, polegające na dyfrakcji promieni Roentgena na krysztale. Doświadczenie wykazało falową naturę promieni X oraz potwierdziło regularną budowę kryształów. Za odkrycie zjawiska dyfrakcji promieni roentgenowskich na kryształach Max von Laue otrzymał Nagrodę Nobla w 1914 roku.
Doświadczenie Michelsona-Morleya
Doświadczenia wykonane pod koniec XIX w. przez dwóch fizyków amerykańskich, wykazujące, że wartość prędkości światła względem obserwatora nie zależy od prędkości obserwatora (z równań elektromagnetyzmu również wynikała niezależność wartości prędkości światła od prędkości źródła).
Doświadczenie Rutherforda
Doświadczenie wykonane w 1911 roku przez Ernesta Rutherforda i jego współpracowników Hansa W. Geigera i Ernesta Marsdena, polegające na bombardowaniu cienkiej folii ze złota dodatnimi cząstkami alfa (jądrami helu). Okazało się, że znaczna liczba cząstek alfa była rozpraszana pod dużymi kątami, co można było wyjaśnić tylko przez założenie, że dodatni ładunek atomu jest skupiony w małej objętości - jądrze atomowym. Pomiary zależności ilości rozproszonych cząstek od kąta, pod którym się rozproszyły, potwierdziły przewidywania ilościowe Rutherforda.
Doświadczenie Younga
Doświadczenie polegające na interferencji fali świetlnej po przejściu przez dwie szczeliny. Do dwóch szczelin znajdujących się blisko siebie w przesłonie dochodzi fala świetlna. Na szczelinach następuje dyfrakcja promieni świetlnych (każda szczelina staje się źródłem fali), które następnie interferują.
|
